नवी दिल्ली  : निवडणूक आयोगाच्या अधिकार्‍यांच्या कामकाजासंदर्भातील एका वादाबाबत आणखी एक धक्कादायक माहिती समोर आली आहे. निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी यांनी वरिष्ठ उप निवडणूक आयुक्त मनीष गर्ग यांच्या विरोधात कॅबिनेट सचिवालयात तक्रार दाखल केली होती. मात्र, कोणतीही कारवाई करण्यात आली नाही. ही माहिती निवृत्त कमोडोर लोकेश के. बत्रा यांना मिळालेल्या आरटीआयच्या उत्तरातून उघड झाली आहे. 

दोन्ही आयुक्तांनी २९ जुलै २०२६  रोजी कॅबिनेट सचिव टी. व्ही. सोमनाथन यांना स्वतंत्र पत्रे लिहिली होती. असा आरोप होता की, मनीष गर्ग यांनी निवडणूक आयोग किंवा संबंधित अधिकार्‍यांशी सल्लामसलत न करता वरिष्ठ अधिकार्‍यांच्या कामाच्या वाटपात बदल करण्याचा आदेश जारी केला होता. मात्र, कॅबिनेट सचिवालयाने म्हटले आहे की, या तक्रारी संपूर्ण निवडणूक आयोगाच्या वतीने नव्हे, तर दोन्ही आयुक्तांनी वैयक्तिकरित्या पाठवल्या होत्या. त्यामुळे, ही कारवाई आयोगासारख्या घटनात्मक संस्थेच्या कामकाजात हस्तक्षेप मानली जाऊ शकते.

तक्रार कोणी दाखल केली?

निवडणूक आयुक्त सुखबीर सिंग संधू आणि विवेक जोशी यांनी २९ जुलै, २०२६ रोजी कॅबिनेट सचिव टी. व्ही. सोमनाथन यांना स्वतंत्र पत्रे लिहिली.

कोणाविरुद्ध: वरिष्ठ उप निवडणूक आयुक्त मनीष गर्ग

आरोप काय होते?

दोन्ही निवडणूक आयुक्तांनी आरोप केला की, मनीष गर्ग यांनी आयोगाशी किंवा संबंधित अधिकार्‍यांशी सल्लामसलत न करता वरिष्ठ अधिकार्‍यांमधील कामाची विभागणी बदलण्याचा आदेश जारी केला. या बदलामुळे मतदारयादी आयटी प्रणालीच्या देखरेख आणि कामकाजाच्या केंद्रीकरणाबद्दलही चिंता व्यक्त करण्यात आली.

कॅबिनेट सचिवालयाने कारवाई केली नाही

३ ऑगस्टच्या एका फाईल नोटिंगमध्ये नमूद केले आहे की, तक्रारी दोन्ही आयुक्तांनी वैयक्तिकरित्या दाखल केल्या होत्या, संपूर्ण निवडणूक आयोगाच्या वतीने नाही. त्यामुळे, अशी कारवाई घटनात्मक संस्थेच्या कामकाजात हस्तक्षेप मानली जाऊ शकते. तक्रारींवर कोणतीही तत्काळ कारवाई करण्यात आली नाही. दोन्ही आयुक्तांना पत्रे मिळाल्याची माहिती देण्यात आली आणि मुख्य निवडणूक आयुक्त ज्ञानेश कुमार यांच्या कार्यालयातही प्रती पाठवण्यात आल्या. आणि निवडणूक आयोगाने दुसर्‍याच दिवशी आपला आदेश मागे घेतला  ३० जुलै रोजी, दोन्ही निवडणूक आयुक्तांनी मनीष गर्ग यांचा कार्यविभागणीचा आदेश रद्द केला. तसेच, जोपर्यंत आयोग कोणत्याही बदलांवर सहमत होत नाही, तोपर्यंत पूर्वीचीच पद्धत कायम ठेवण्याचे निर्देशही त्यांनी दिले.

गर्ग यांची २०२४ मध्ये निवडणूक आयुक्त म्हणून नियुक्ती 

मनीष गर्ग हे हिमाचल प्रदेश केडरचे १९९६ बॅचचे आयएएस अधिकारी आहेत. ऑगस्ट २०२४ मध्ये, केंद्र सरकारच्या मंत्रिमंडळाच्या नियुक्ती समितीने () निवडणूक आयोगात उप-निवडणूक आयुक्त म्हणून त्यांच्या नियुक्तीला मंजुरी दिली. त्यांनी २ सप्टेंबर २०२४ रोजी पदभार स्वीकारला. यापूर्वी ते हिमाचल प्रदेशचे मुख्य निवडणूक अधिकारी होते.