तेहरान: अमेरिका, इस्रायल आणि इराण यांच्यातील संघर्ष आता टोकाला पोहोचला असून जागतिक शांततेसाठी धोका निर्माण झाला आहे. या पार्श्वभूमीवर इराणचे राष्ट्राध्यक्ष मसौद पेजेश्कियान यांनी युद्धविरामासाठी पुढाकार घेतला असला तरी, त्यांनी अमेरिकेसमोर अत्यंत कठीण अशा 3 अटी ठेवल्या आहेत. या अटी मान्य झाल्या तरच युद्ध थांबेल, असा स्पष्ट इशारा इराणने दिला आहे.
काय आहेत इराणच्या 3 प्रमुख अटी?
इरानी राष्ट्राध्यक्षांनी सोशल मीडियाद्वारे आपली भूमिका स्पष्ट करताना तीन प्रमुख मागण्या केल्या आहेत.
1. कायमस्वरूपी युद्धविराम: गाझा आणि लेबनॉनसह संपूर्ण प्रदेशात तात्काळ आणि कायमस्वरूपी युद्धविराम लागू करावा.
2. आक्रमक कारवायांवर बंदी: अमेरिका आणि इस्रायलने इराणविरुद्धच्या सर्व आक्रमक लष्करी कारवाया पूर्णपणे थांबवाव्यात.
3. आंतरराष्ट्रीय हमी: भविष्यात इराणवर पुन्हा कोणतेही आक्रमण होणार नाही, याची लिखित आणि ठोस आंतरराष्ट्रीय हमी देण्यात यावी.
संघर्षाची पार्श्वभूमी
हा संघर्ष 28 फेब्रुवारी 2026 रोजी अमेरिका आणि इस्रायलने इराणवर केलेल्या प्रिव्हेंटिव्ह स्ट्रा इकनंतर सुरू झाला. याला प्रत्युत्तर म्हणून इराणने इस्रायलच्या शहरांवर शेकडो ड्रोन आणि क्षेपणास्त्रे डागली. तसेच इराक आणि जॉर्डनमधील अमेरिकन तळांनाही लक्ष्य केले. सध्या हे युद्ध दुसऱ्या आठवड्यात असून अद्याप तणाव कमी होण्याची चिन्हे नाहीत.
जागतिक अर्थव्यवस्थेवर परिणाम
हॉर्मुझची सामुद्रधुनी हा जागतिक तेल व्यापाराचा महत्त्वाचा मार्ग आहे. या भागात वाढलेल्या लष्करी हालचाली आणि समुद्री माइन्समुळे कच्च्या तेलाच्या वाहतुकीवर मोठा परिणाम झाला आहे. यामुळे जागतिक बाजारात इंधन दरवाढीचे संकट निर्माण होण्याची शक्यता तज्ज्ञांनी वर्तवली आहे.
